دریانیوز// هرمزگان سالهاست بهعنوان استان نخست کشور در حوزه صید و صیادی شناخته میشود؛ استانی که ساحلنشینانش نهتنها حافظان خلیج فارساند، بلکه نقشی تعیینکننده در تأمین امنیت غذایی و اقتصاد دریامحور ایران ایفا میکنند. گستره وسیع آبهای جنوبی، بنادر فعال، ناوگان گسترده صیادی و تنوع کمنظیر گونههای آبزی، هرمزگان را به قطب بیرقیب صید کشور تبدیل کرده است. بخش قابلتوجهی از صید استان، افزون بر تأمین نیاز بازار داخلی، راهی بازارهای جهانی میشود؛ صادراتی که برای کشور ارزآوری دارد و در شرایط اقتصادی کنونی، یکی از مسیرهای مهم تقویت اقتصاد غیرنفتی به شمار میرود.ماهیهای تازه به کشورهای عربی، آبزیان منجمد به چین و میگوی پرورشی به اتحادیه اقتصادی اوراسیا صادر میشود؛ ظرفیتی که نشان از جایگاه راهبردی استان در تجارت دریایی دارد.با این حال، صادرات آبزیان مسیری ساده و بیچالش نیست.
تحریمهای بینالمللی، محدودیتهای بانکی، مشکلات حملونقل و افزایش هزینههای صادرات، پیچیدگیهای این مسیر را دوچندان کرده است. از سوی دیگر، کشورهای مقصد با استانداردهای سختگیرانه و حساسیتهای بالای بهداشتی، کوچکترین مغایرت در محمولههای صادراتی را برنمیتابند و در صورت مشاهده تخلف، شرکتها را تعلیق یا حتی از چرخه صادرات حذف میکنند.کارشناسان معتقدند برای تداوم و افزایش صادرات آبزیان هرمزگان، تقویت نظام رهگیری، ارتقای بستهبندی، تشدید نظارتهای بهداشتی و انطباق کامل با الزامات بینالمللی ضروری است؛ چرا که در بازار رقابتی جهانی، تنها محصولاتی ماندگار خواهند بود که سلامت و شفافیت زنجیره تولیدشان تضمین شده باشد.در همین راستا، مصطفی فخرآبادیپور، مدیرکل دامپزشکی استان هرمزگان، در گفتوگوی اختصاصی با خبرنگار روزنامه «دریا» ضمن ارائه آمار صادرات سالهای اخیر، از رشد قابلتوجه صادرات، الزامات سختگیرانه کشورهای مقصد و ضرورت مقابله با هرگونه تخلف در این حوزه سخن گفت.
رشد ۵۰ درصدی صادرات آبزیان هرمزگان در چهار سال اخیر
مدیرکل دامپزشکی هرمزگان با اشاره به روند افزایشی صادرات فرآوردههای شیلاتی استان اظهار کرد: «در سال ۱۴۰۰ میزان صادرات فرآوردههای شیلاتی استان حدود ۴۸ هزار و ۷۷۵ تن بود. این رقم در سال ۱۴۰۱ به حدود ۵۱ هزار تن رسید، در سال ۱۴۰۲ به حدود ۶۱ هزار تن افزایش یافت و در سال ۱۴۰۳ به حدود ۷۳ هزار تن رسید.» وی افزود:«در دهماهه سال ۱۴۰۴ نیز تاکنون حدود ۶۶ هزار تن صادرات انجام شده و پیشبینی میکنیم تا پایان سال، این رقم به میزان سال گذشته یا حتی فراتر از آن برسد.» به گفته وی، در مجموع طی سالهای ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳ حدود ۵۰ درصد رشد صادرات ثبت شده که بیانگر ظرفیت بالای استان در این حوزه است.
چه ماهیهایی از هرمزگان صادر میشود؟
فخرآبادیپور درباره گونههای صادراتی توضیح داد:«در صادرات آبزیان دو گروه عمده داریم؛ ماهیان خوراکی تجاری و گونههای خاص ماهيان غير خوراكي ؛ماهیان تجاری شامل گونههایی مانند شیر، سارم، هامور، حلوا سفید و سیاه، سلطان، سنگسر، شوریده و شبهشوریده است که عمدتاً به کشورهای عربی صادر میشود.» و ماهيان غير خوراكي شامل ماهي يال اسبي و مار ماهي و…
وی ادامه داد:«ماهی تازه و سردشده بیشتر به کشورهای عربی ارسال میشود، در حالی که ماهیان منجمد عمدتاً به چین صادر میشوند.»
بندرلنگه و شهید رجایی؛ شاهراه صادرات آبزیان
مدیرکل دامپزشکی استان تصریح کرد:«بیشترین صادرات ماهی تازه از گمرک بندرلنگه انجام میشود، اما صادرات آبزیان منجمد عمدتاً از اسکله شهید رجایی صورت میگیرد.» وی افزود:«میگوی منجمد استان نیز بیشتر به کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا صادر میشود.»
قاچاق در صادرات آبزیان معنا ندارد
یکی از مهمترین بخشهای این گفتوگو، پاسخ به برخی شایعات درباره اختلاط ماهیان خوراکی و غیرخوراکی در کانتینرهای صادراتی بود.فخرآبادیپور با صراحت اعلام کرد:«چنین مواردی بهندرت گزارش میشود و هرگونه عدم انطباق محموله صادراتی با اسناد و مدارک بهداشتی، قابل رصد و پیگرد قانونی است. در صورت اظهار خلاف واقع یا تخلف، محموله در گمرک مقصد بهسرعت شناسایی و توقیف شده و موضوع به سازمان دامپزشکی کشور گزارش میشود.» وی تأکید کرد:«کشورهایی مانند چین یا اعضای اتحادیه اقتصادی اوراسیا در حوزه واردات آبزیان، الزامات بسیار سختگیرانهای دارند و کانتینرهای صادراتی را با دقت کامل بررسی میکنند؛ بنابراین قاچاق در این حوزه عملاً معنا ندارد.»
رهگیری از مزرعه تا سفره؛ شرط ماندگاری در بازار جهانی
مدیرکل دامپزشکی هرمزگان با اشاره به حساسیت بازارهای جهانی گفت:«کشورهای مقصد حتی بهصورت دورهای اصالت اسناد بهداشتی محمولههای صادرشده را از سازمان دامپزشکی استعلام میکنند. در بازدیدهای ممیزی کارشناسان اعزامی از اتحادیه اقتصادی اوراسیا نیز لیبل محصولات بررسی میشود و از ما خواسته میشود مشخص کنیم محصول از کدام مزرعه، استخر پرورشی و مرکز فرآوری تأمین شده است.» وی افزود:«رهگیری محصولات غذایی از مزرعه تا سفره، موضوعی است که در برنامه هفتم توسعه نیز مورد تأکید قرار گرفته و باید بهطور جدی اجرایی شود.»
صادرات در شرایط تحریم؛ فرصت بزرگ اما مسیر دشوار
فخرآبادیپور خاطرنشان کرد:«با وجود تحریمها و محدودیتها، صادرات آبزیان یکی از فرصتهای مهم استان است. اما افزایش سهم بازار جهانی مستلزم رعایت دقیق الزامات بهداشتی، تقویت بستهبندی، توسعه نظام رهگیری و جلوگیری از هرگونه تخلف است.»
وی اهداف ادارهکل دامپزشکی استان را چنین برشمرد:
۱. توسعه صادرات پایدار و بهداشتی مبتنی بر الزامات جهانی
۲. اعمال ضوابط بهداشتی و قرنطینهای برای تضمین سلامت محصول صادراتی
۳. کاهش مخاطرات زیستی، فیزیکی و شیمیایی در محصولات تولیدی و صادراتی
۴. ارتقای امنیت غذایی و تسهیل صادرات محصولات سالم
۵. حمایت از سرمایهگذاری و تجارت آبزیان
۶. دستیابی به شرایط بهداشتی اعلامشده از سوی کشورهای خریدار.
مدیرکل دامپزشکی هرمزگان ابراز امیدواری کرد در آینده، سهم فرآوردههای شیلاتی استان در بازارهای منطقهای و بینالمللی بیش از پیش افزایش یابد.
ثبت دیدگاه