دریانیوز// در جهان امروز، دیابت نهتنها یک بیماری شایع، بلکه یکی از پیچیدهترین چالشهای سلامت عمومی به شمار میرود؛ چالشی که ابعاد آن از محدوده مشکلات جسمی فراتر رفته و به مسئلهای اجتماعی، اقتصادی و حتی فرهنگی تبدیل شده است. سرعت رشد این بیماری در دهههای اخیر بهقدری چشمگیر بوده که بسیاری از متخصصان از آن با عنوان «اپیدمی پنهان» یاد میکنند؛ اپیدمیای که بدون سر و صدا، اما با اثراتی عمیق، زندگی میلیونها انسان را در سراسر جهان تحتتأثیر قرار داده است.
دیابت در سادهترین تعریف، اختلالی در متابولیسم بدن است که در اثر کمبود یا نارسایی عملکرد هورمون انسولین ایجاد میشود؛ هورمونی که وظیفه دارد قند خون را در محدوده سالم نگه دارد. اما آنچه این بیماری را از بسیاری بیماریهای مزمن دیگر متمایز میکند، دامنه گسترده پیامدهای آن است؛ پیامدهایی که اگر مدیریت نشوند، میتوانند از مشکلات روزمره مانند خستگی و تشنگی مداوم، تا عوارض جدیتر چون بیماریهای قلبی، نارسایی کلیوی، مشکلات بینایی و اختلالات عصبی را به دنبال داشته باشند.
با این حال، پیشرفتهای علمی سالهای اخیر نشان داده است که با شناخت دقیقتر این بیماری و اصلاح سبک زندگی، قابلکنترل بودن آن بیش از گذشته امکانپذیر است.یکی از نکات مهم درباره دیابت، گستردگی گروههای در معرض خطر است. برخلاف گذشته که این بیماری بیشتر محدود به افراد مسن تلقی میشد، امروزه الگوی شیوع آن بهگونهای تغییر کرده که کودکان، نوجوانان و حتی افراد کمتحرک در سنین جوانی نیز با خطر جدی ابتلا مواجهاند.
افزایش مصرف غذاهای پرکالری، کاهش فعالیت بدنی، استرس مزمن، تغییرات سبک زندگی ناشی از شهرنشینی، از مهمترین عوامل افزایش آمار دیابت در سالهای اخیر است. به همین دلیل، رویکردهای جدید حوزه سلامت بیشتر بر پیشگیری و آموزش عمومی برای تغییر رفتارهای پرخطر تمرکز دارد.دیابت تنها یک چالش فردی نیست؛ هزینههای درمانی و مراقبتی آن سالانه میلیاردها دلار به نظام سلامت کشورها تحمیل میکند و خانوادههای بسیاری را درگیر مشکلات مالی و روانی میسازد. مدیریت این بیماری نیازمند یک چرخه مداوم از مراقبت، کنترل آزمایشگاهی، مصرف دارو، تنظیم رژیم غذایی و فعالیت بدنی است.
این روند برای کودکان مبتلا دشوارتر است؛ زیرا افزون بر پیچیدگیهای پزشکی، بُعد روانی و اجتماعی نیز در مدیریت بیماری آنان نقش مهمی دارد. حضور مداوم خانواده، حمایت مدرسه، دسترسی به امکانات درمانی و آگاهیبخشی صحیح، در کنار هم میتواند کیفیت زندگی کودکان دیابتی را افزایش دهد.نکته دیگری که اهمیت دیابت را دوچندان میکند، روند رو به افزایش آن در کشورهای درحالتوسعه است؛ کشورهایی که اغلب با کمبود امکانات درمانی، ضعف زیرساختهای سلامت و هزینههای بالای دارو مواجهاند.
در چنین شرایطی، نقش رسانهها، نهادهای آموزشی، مراکز درمانی و سیاستگذاران سلامت پررنگتر میشود. ارائه اطلاعات درست، ترویج سبک زندگی سالم، کاهش انگ اجتماعی و فراهمکردن دسترسی عادلانه به خدمات درمانی میتواند سرعت رشد این بیماری را کند و بار آن را بر جامعه کاهش دهد.در مجموع، دیابت بیماریای است که اگرچه خاموش و تدریجی پیشروی میکند، اما مدیریت آن با آگاهی، پیشگیری و درمان بهموقع امکانپذیر است. شناسایی عوامل خطر، توجه به نشانهها، ارتقای سواد سلامت و تقویت فرهنگ پیشگیری، مهمترین راهبردهایی است که میتواند زندگی افراد بسیاری را از پیامدهای سنگین این بیماری دور نگه دارد و آیندهای سالمتر برای جامعه رقم بزند.
تشکیل بیش از ۱۵ هزار پرونده الکترونیک سلامت برای بیماران دیابتی در مراکز درمانی تأمین اجتماعی هرمزگان
به مناسبت هفته جهانی دیابت، معاون خدمات درمانی مدیریت درمان تأمین اجتماعی هرمزگان از اجرای برنامههای گسترده آموزشی، غربالگری و مراقبتی در مراکز ملکی استان خبر داد و اعلام کرد که طی سالهای اخیر بیش از ۱۵ هزار بیمار دیابتی در این مراکز شناسایی و اطلاعات آنان در پرونده الکترونیک سلامت ثبت شده است.
دکتر خدیجه زمانی با تشریح اقدامات این مدیریت در حوزه پیشگیری و کنترل دیابت گفت: براساس دادههای سامانه پرونده الکترونیک سلامت، از سال ۱۳۹۶ تا پایان شهریور ۱۴۰۴ مجموعاً ۱۵ هزار و ۶۸۷ بیمار دیابتی در مراکز ملکی تأمین اجتماعی هرمزگان مورد شناسایی و پیگیری درمانی قرار گرفتهاند. از این تعداد، ۷۹۸ بیمار مبتلا به دیابت نوع یک، ۱۴ هزار و ۷۲۱ بیمار دیابت نوع دو و ۱۶۸ مورد دیابت بارداری ثبت شده است؛ آماری که به گفته وی نشاندهنده نقش برجسته مراکز ملکی در رصد، غربالگری و مدیریت بیماریهای مزمن در استان است.
وی با اشاره به فعالیت کلینیکهای تخصصی دیابت و فشار خون در مراکز درمانی تأمین اجتماعی هرمزگان افزود: در این کلینیکها خدمات جامعی همچون پایش منظم قند خون، معاینه تخصصی چشم و پای دیابتی، تنظیم برنامه درمانی، مشاوره تغذیه و آموزش سبک زندگی سالم در اختیار بیماران قرار میگیرد.
تمامی این خدمات بر پایه پرونده الکترونیک سلامت انجام میشود تا روند پایش و مراقبت بیماران بهصورت هدفمند و مداوم دنبال شود.به گفته وی، کلینیک فشار خون نیز همزمان با کلینیک دیابت فعال است و خدمات غربالگری و مراقبتهای منظم را برای بیماران مبتلا و افراد در معرض خطر ارائه میدهد؛ اقدامی که هدف آن کاهش بروز بیماریهای قلبیـعروقی و جلوگیری از تشدید عوارض بیماری است.معاون خدمات درمانی تأمین اجتماعی هرمزگان با اشاره به برنامههای ویژه روز جهانی دیابت در مراکز درمانی استان بیان کرد: در این هفته خدماتی از جمله پایش رایگان قند و فشار خون، مشاوره تغذیه، برگزاری کلاسهای آموزشی، جلسات پرسش و پاسخ با متخصصان و توزیع بروشورهای آگاهیبخش در میان بیمهشدگان انجام میشود.
وی اضافه کرد که آموزش و اطلاعرسانی عمومی یکی از مؤثرترین ابزارها برای مدیریت و کنترل دیابت است.دکتر زمانی با تأکید بر اهمیت پیشگیری خاطرنشان کرد: دیابت در صورت تشخیص زودهنگام و مراقبت صحیح، قابل کنترل است. مدیریت درمان هرمزگان با توسعه برنامههای غربالگری، ارتقای کلینیکهای تخصصی و افزایش دسترسی بیماران به خدمات آموزشی، در تلاش است کیفیت زندگی بیماران دیابتی را به شکل پایدار بهبود دهد.
وی در پایان با اشاره به پایش مستمر عملکرد مراکز درمانی گفت: شاخصهایی مانند میزان ویزیت، ارجاعات و نظرات بیمهشدگان بهطور منظم بررسی میشود و براساس این ارزیابیها، برنامههای ارتقای کیفیت خدمات درمانی در مراکز ملکی دنبال میگردد.
هدف اصلی، ارائه خدمات درمانی استاندارد، قابلدسترس و با کیفیت مطلوب برای بیمهشدگان و بازنشستگان استان است.در مجموع، آمار ثبت بیش از پانزده هزار پرونده الکترونیک سلامت برای بیماران دیابتی در مراکز درمانی تأمین اجتماعی هرمزگان نشان میدهد که این مدیریت در سالهای اخیر از یک رویکرد درمانمحور به سوی نظام مراقبت و پیشگیری فعال حرکت کرده است. توسعه کلینیکهای تخصصی، اجرای برنامههای غربالگری، ارائه آموزشهای هدفمند و پایش مداوم بیماران، نهتنها کیفیت خدمات درمانی را ارتقا داده، بلکه به شکل محسوسی به مدیریت بهتر بیماریهای مزمن و کاهش عوارض آن کمک کرده است.
این مجموعه اقدامات بیانگر آن است که هرمزگان در مسیر تقویت نظام سلامت مبتنی بر پرونده الکترونیک، شناسایی دقیق بیماران، افزایش سواد سلامت و ارتقای کیفیت زندگی بیماران دیابتی گامهای مهمی برداشته است. استمرار این روند، همراهی جامعه پزشکی، مشارکت بیمهشدگان و تداوم برنامههای پیشگیرانه، میتواند تصویر آیندهای سالمتر و آگاهانهتر را برای بیماران دیابتی استان رقم بزند.
ثبت دیدگاه