دریانیوز//سواحل مکران در سالهای اخیر بهعنوان یکی از محورهای آیندهساز کشور مطرح شده است و هرمزگان، بهویژه شهرستان جاسک، نقطه آغاز این نگاه ملی است. طرحهای بزرگ صنعتی، شیلاتی و زیرساختی که برای این منطقه تعریف شده، میتواند چهره شرق استان را دگرگون و فرصتهای تازهای برای مردم ایجاد کند. با این حال، یکی از مهمترین چالشهایی که آینده این منطقه را تهدید میکند،گسترش ماسههای روان و بیابانزایی در نوار ساحلی شرق جاسک است؛ پدیدهای که اگر امروز مدیریت نشود، فردا میتواند به مانعی جدی برای تحقق برنامههای توسعهای تبدیل شود. در گسترهای حدود ۳۰۰ کیلومتر از ساحل در محور جاسک تا کنارک حرکت تودههای ماسهای طی سالهای اخیر شدت گرفته و در برخی نقاط به حاشیه مسیرهای ساحلی و حتی محدوده طرحهای در حال احداث رسیده است.
این پیشروی، علاوه بر تأثیر بر زندگی و سکونتگاههای محلی، تهدیدی مستقیم برای زیرساختهای صنعتی و شیلاتی محسوب میشود. صنایع شیلاتی که قرار است سهم قابل توجهی در اشتغال و اقتصاد آینده شرق جاسک داشته باشند، بهشدت نسبت به تغییرات ساحلی حساساند. ورود ماسهها به حوضچههای دریایی، مسیرهای شناوری و تأسیسات ساحلی میتواند هزینههای فنی، زیستمحیطی و عملیاتی سنگینی ایجاد کند و روند فعالیت را با اختلال مواجه سازد.از این منظر، تثبیت ماسههای روان و اجرای طرحهای بیابانزدایی در این منطقه تنها یک اقدام زیستمحیطی نیست، بلکه شرط لازم برای امنیت سرمایهگذاری و تداوم توسعه است. کاشت گونههای بومی مقاوم، ایجاد بادشکنهای زنده و غیرزنده، مدیریت منابع طبیعی و ایجاد کمربند سبز از جمله اقداماتی است که میتواند ثبات اکولوژیک و سرزمینی منطقه را افزایش دهد. با این حال، با توجه به وسعت منطقه و اهمیت طرحهای پیشِرو، تکیه بر توان دولت بهتنهایی کافی نیست.
اینجاست که نقش صنایع و بنگاههای اقتصادی پررنگ میشود. صنایع مستقر یا در حال استقرار در غرب وشرق جاسک، در آینده بهرهبردار اصلی این سواحل خواهند بود؛ بنابراین مشارکت آنها در طرحهای بیابانزدایی نهفقط یک مسئولیت اجتماعی، بلکه یک ضرورت اقتصادی است. هر واحد صنعتی که امروز بخشی از منابع خود را برای تثبیت ماسههای روان اختصاص دهد، در واقع از هزینههای سنگین ناشی از توقف عملیات، انسداد راهها، تخریب تأسیسات یا کاهش بهرهوری در سالهای آینده پیشگیری میکند.در کنار این موضوع باید تأکید کرد که تمام پهنههای ماسهای غرب و شرق جاسک لزوماً تهدید نیستند. برخی از این مناطق دارای ارزشهای طبیعی، ژئومورفولوژیک و ظرفیتهای اکوتوریستیاند و باید با رویکرد حفاظتی مدیریت شوند.
بنابراین سیاست بیابانزدایی باید هوشمندانه، منطقهمحور و مبتنی بر ارزیابی دقیق باشد؛ بهگونهای که در عرصههای تهدیدزا تثبیت با اولویت اجرا شود و در عرصههای دارای ارزش گردشگری یا زیستمحیطی، برنامههای حفاظت و بهرهبرداری اصولی دنبال گردد.توسعه مکران زمانی موفق خواهد بود که همافزایی میان دولت، صنایع و مردم محلی شکل گیرد. مشارکت فعال صنایع در کنار دستگاههای اجرایی میتواند روند مهار ماسههای روان را سرعت بخشد و امنیت بلندمدت توسعه را تضمین کند. شرق جاسک ظرفیت آن را دارد که به یکی از نقاط طلایی توسعه دریامحور جنوب کشور تبدیل شود؛ اما شرط نخست آن، ایجاد ثبات در بستر طبیعی منطقه است. امروز زمان اقدام است؛ اقدامی مشترک برای حفاظت از سرزمین، پشتیبانی از توسعه و تضمین آینده هرمزگان.
ثبت دیدگاه