دریانیوز// چند هفته پیش، فیلم کوتاهی از کلاس درس یک مدرسه در بندرعباس در فضای مجازی وایرال شد و به سرعت دستبهدست چرخید. تصویری که مخاطبان بسیاری را تحت تأثیر قرار داد: دانشآموزان مشغول خواندن درس فارسی «دوستان همدل» با همان لهجه شیرین و اصیل بندری ، رودانی و حتی شهرهای سایر استان های کشور خودشان بودند.
این فیلم، تنها نوک کوه یخ خلاقیتی بود که در آن کلاس جریان داشت.این ویدئو آموزشی ، توجه بسیاری از کاربران، فعالان فرهنگی و آموزشی را به خود جلب کرد؛ چرا که نشان میداد آموزش میتواند همزمان خلاق، شاد، بومی و اثرگذار باشد.در کلاس او، ریاضی با توپ و بازی آموخته میشود، فارسی با نمایش و لهجه جان میگیرد، املا با بازی تقویت میشود و مفاهیم دینی و اجتماعی از دل تجربه و ایفای نقش شکل میگیرد. معلم این کلاس، مرضیه نیکویی، نه برای یک درس، بلکه برای دروس مختلف، از ریاضی و علوم تا فارسی و هدیههای آسمانی، نقشههایی خلاقانه و بازیمحور طراحی کرده بود تا مفاهیم خشک کتابها را به تجربههایی ملموس، شاد و ماندگار تبدیل کند و درس هایی که برای دانش آموزان خشک و بی روح است و به راحتی یاد
نمی گیرند را شاد و جذاب کرده است تا در ذهن شان ماندگار شده و روزبه روز به آن درس ها علاقمندتر شوند .
این معلم پایه ششم ابتدایی در بندرعباس، باور دارد آموزش زمانی معنا پیدا میکند که دانشآموز احساس امنیت، احترام و لذت از یادگیری داشته باشد؛ نگاهی که باعث شده روشهای تدریس او، نهتنها در میان دانشآموزان، بلکه در میان خانوادهها و همکاران آموزشی نیز مورد توجه قرار گیرد.اما این ایدهها از کجا آمد؟ واکنش دانشآموزان و خانوادهها چه بود؟ آیا سیستم آموزشی از چنین نوآوریهایی استقبال میکند؟ و مهمتر از همه، این روشها چه تأثیری بر یادگیری و شخصیت دانشآموزان گذاشته است؟ برای یافتن پاسخ این پرسشها، به گفتوگویی صمیمی با این معلم خوشذوق و باسابقه نشستیم.در این گفتوگو، با این معلم خلاق همراه شدهایم تا از مسیر آموزشیاش، چرایی انتخاب روشهای متفاوت، تأثیر خلاقیت بر یادگیری و نقش هویت فرهنگی در کلاس درس بیشتر بدانیم؛ گفتوگویی درباره مدرسهای که در آن، آموزش با زندگی پیوند خورده است. او که بیش از یک دهه در مقاطع مختلف تدریس کرده، معتقد است: «آموزش زمانی اثرگذار است که دانشآموز با علاقه و انگیزه در آن مشارکت کند». در ادامه، مشروح این مصاحبه خواندنی را میخوانید؛ از روخوانی با لهجه محلی تا بازی ریاضی با جعبه تخممرغ و نمایش هفتخان رستم.
از حوزه علمیه تا کلاس ششم پسرانه
دریا: خودتان را بطورکامل معرفی و سوابق آموزشی تان را برای مخاطبان روزنامه بیان کنید.
من مرضیه نیکویی هستم و بیش از یک دهه تجربهی آموزشی در مقاطع و فضاهای مختلف آموزشی دارم. چهار سال بهعنوان استاد حوزهی علمیه در رشتهی ادبیات عرب فعالیت داشتهام و در کنار آن، چهار سال در دورهی متوسطه اول، چهار سال در متوسطه دوم و چهار سال در مقطع ابتدایی تدریس کردهام. درحال حاضر در مدرسه شهیدموسوی پور بندرعباس و در پایه ششم تدریس می کنم. این تنوع تجربه به من کمک کرده است تا با ویژگیهای رشدی، نیازهای یادگیری و تفاوتهای فردی دانشآموزان در سنین مختلف بهخوبی آشنا شوم. باور دارم آموزش مؤثر نیازمند انعطاف، خلاقیت و شناخت عمیق مخاطب است؛ به همین دلیل تلاش میکنم با بهکارگیری روشهای خلاق، فعال و متناسب با هر مقطع، یادگیری را معنادار، جذاب و ماندگار کنم و فضایی ایجاد شود که دانشآموزان با علاقه، اعتمادبهنفس و انگیزه در مسیر یادگیری رشد کنند.
کلاس خشک و بیحاصل، خلاف اخلاق معلمی است
دریا:چه چیزی شما را به سمت استفاده از روشهای خلاقانه در تدریس سوق داد؟ یک نیاز شخصی بود یا واکنشی به وضعیت کلاس و دانشآموزان؟
باور من این است که آموزش زمانی اثرگذار و ماندگار میشود که دانشآموز با علاقه و انگیزه در فرایند یادگیری مشارکت داشته باشد. تجربهی تدریس به من نشان داده است روشهای خلاق، یادگیری را از حالت حفظی و یکنواخت خارج میکند و به آن معنا، لذت و عمق میبخشد. وقتی دانشآموز در کلاس فعال است، فکر میکند، سؤال میپرسد و تجربه میکند، مطالب را بهتر درک کرده و اعتمادبهنفس بیشتری پیدا میکند. به همین دلیل تلاش میکنم با استفاده از روشهای خلاق، فضایی شاد، پویا و امن برای یادگیری ایجاد کنم تا هر دانشآموز متناسب با تواناییها و سبک یادگیری خود رشد کند و مدرسه برایش به یک تجربه شیرین و ماندگار تبدیل شود.من کلاس خشک و بیحاصل را خلاف اخلاق معلمی می دانم.
دریا:تدریس به دانشآموزان پسر در مقطع ششم چه چالشها و چه فرصتهایی برای شما ایجاد کرده است؟
تدریس در پایه ششم پسرانه از یکسو فرصت بسیار ارزشمندی است، زیرا دانشآموزان در آستانه ورود به دوره متوسطه و مرحلهای مهم از شکلگیری شخصیت، هویت و مسئولیتپذیری قرار دارند. در این مقطع میتوان مهارتهای اساسی مانند برنامهریزی، تفکر، کار گروهی و اعتمادبهنفس را در آنها تقویت کرد و با استفاده از روشهای فعال و خلاق، یادگیری عمیق و ماندگاری ایجاد نمود. از سوی دیگر، این پایه با چالشهایی همچون تغییرات رفتاری و هیجانی، انرژی و تحرک بالا، افت تمرکز و فشارهای درسی همراه است که نیازمند صبر، مدیریت کلاس قوی و انعطافپذیری معلم است. بهطور کلی، اگر این چالشها بهدرستی مدیریت شوند، پایه ششم پسرانه به یکی از اثرگذارترین و ماندگارترین مقاطع آموزشی تبدیل میشود و نقش معلم در آن بسیار تعیینکننده خواهد بود.
ریاضیِ بازیگوش؛ از توپ کسری تا حبوبات اعشاری!
دریا: میتوانید چند نمونه مشخص از خلاقیتهایی که در کلاس به کار میبرید را برای خوانندگان روزنامه توضیح دهید؟ برای هر درس بطور جداگانه توضیح دهید.
در درس ریاضی از بازی بهعنوان یک ابزار آموزشی استفاده میکنم تا یادگیری برای دانشآموزان ملموس و ماندگار شود. بهعنوان مثال، در آموزش جمع و تفریق کسرها، چند کسر را روی تخته مینویسم و دانشآموز با پرتاب توپ، دو کسر را هدف قرار میدهد و سپس عمل جمع یا تفریق آنها را انجام میدهد. این روش باعث میشود دانشآموز بهصورت فعال در فرایند یادگیری مشارکت کند، تمرکز و هیجان مثبت در کلاس افزایش یابد و مفاهیم ریاضی بهجای حفظ کردن، بهصورت عملی در ذهن دانشآموز تثبیت شود. تجربه نشان داده است که استفاده از بازی در آموزش ریاضی، علاوه بر ایجاد انگیزه و نشاط، به درک بهتر مفاهیم و کاهش اضطراب دانشآموزان نسبت به این درس کمک میکند. حالا چند مورد از روش های تدریسم که همراه با خلاقیت بوده و برای دانش آموزان شاد و باعث یادگیری بهترشان شده را باجزئیات بیشتری خدمتتان عرض می کنم.
بازی آموزشی اعشار با جعبه تخممرغ
برای تثبیت و تعمیق یادگیری فصل اعداد اعشاری، یک بازی آموزشی جذاب با استفاده از جعبه تخممرغ در کلاس اجرا شد.در این فعالیت، داخل هر خانهی جعبه، یک عدد اعشاری قرار داده شد.دانشآموزان بهصورت فردی یا گروهی، دو عدد اعشاری را بهصورت تصادفی انتخاب میکردند و سپس موظف بودند:
جمع دو عدد اعشاری
تفریق دو عدد اعشاری
ضرب دو عدد اعشاری
تقسیم دو عدد اعشاری
را بهدرستی محاسبه و در دفتر یا برگهی فعالیت ثبت کنند.
این بازی باعث شد دانشآموزان:
با اشتیاق و انگیزهی بیشتر در یادگیری مشارکت کنند؛ مفاهیم اعشاری را بهصورت عملی و عینی تمرین کنند و دقت محاسباتی و اعتماد به نفس ریاضی آنها تقویت شود. یادگیری از حالت حفظی خارج شده و ماندگارتر شود.
این فعالیت نمونهای از یادگیری فعال و خلاقانه است که نقش مهمی در تثبیت مفاهیم ریاضی دارد.
بازی آموزشی کسرها با توپ
بهمنظور تثبیت و تعمیق یادگیری فصل کسرها، یک بازی آموزشی و پرتحرک در کلاس اجرا شد.در این فعالیت، چند کسر روی تخته کلاس نوشته شد و دانشآموزان بهنوبت با پرتاب توپ، دو کسر را بهعنوان هدف انتخاب میکردند.
پس از انتخاب کسرها، دانشآموز موظف بود:
جمع دو کسر
تفریق دو کسر
را با دقت محاسبه کرده و پاسخ خود را روی تخته یا در دفتر ثبت کند.
اجرای این بازی باعث شد:
یادگیری کسرها بهصورت شادیآفرین و فعال انجام شودوتمرکز و دقت دانشآموزان افزایش یابد،مشارکت همهی دانشآموزان در یادگیری تقویت شود ومفاهیم جمع و تفریق کسرها ماندگارتر و عمیقتر در ذهن دانشآموزان تثبیت گردد.این فعالیت نمونهای از آموزش خلاقانه است که ریاضی را از حالت خشک و صرفاً نوشتاری خارج کرده و به تجربهای لذتبخش تبدیل میکند.
فعالیت آموزشی عددنویسی با دانشآموزان
بهمنظور تثبیت و تعمیق یادگیری فصل عددنویسی ریاضی، یک فعالیت آموزشی شاد و مشارکتی در کلاس اجرا شد.در این فعالیت، دانشآموزانی که پشت لباس ورزشی آنها عدد درج شده بود، انتخاب شدند و در مقابل تخته بهصورت ردیفی قرار گرفتند.
سپس از دانشآموزان خواسته شد با تغییر جای افراد:
بزرگترین عدد ۵ رقمی را بسازند یا عدد کوچکترین / بزرگترین را تشکیل دهند،عدد فرد یا زوج بسازند و یا هر عدد دلخواهی که معلم اعلام میکرد را بهدرستی ردیف کنند.این فعالیت موجب شد: مفهوم ارزش مکانی ارقام بهصورت عینی و ملموس درک شود،دقت و سرعت عمل دانشآموزان افزایش یابد،همکاری گروهی و مشارکت فعال در کلاس تقویت شود،یادگیری عددنویسی از حالت خشک خارج شده و ماندگارتر گردد.این روش نمونهای موفق از آموزش خلاق است که با استفاده از حرکت و بازی، یادگیری ریاضی را لذتبخش میکند.
فعالیت آموزشی کلمات همخانواده (بازی دوز)
بهمنظور تثبیت و تعمیق یادگیری کلمات همخانواده، یک فعالیت گروهی و جذاب در کلاس اجرا شد.در این فعالیت، دانشآموزان بهصورت گروهی تقسیم شدند و به هر گروه یک کلمه داده شد. اعضای هر گروه موظف بودند سه کلمهی همخانواده برای کلمهی دادهشده پیدا کرده و بنویسند.پس از تکمیل کلمات، برای افزایش انگیزه و ایجاد نشاط در کلاس، بازی دوز اجرا شد؛ بهگونهای که هر پاسخ درست، یک امتیاز یا یک حرکت در بازی دوز محسوب میشد.این فعالیت باعث شد:دانشآموزان مفهوم همخانواده را بهصورت عملی و مشارکتی درک کنند،دقت واژگانی و دامنهی لغات آنها تقویت شود،همکاری گروهی و روحیهی رقابت سالم افزایش یابد ویادگیری به شکلی شاد و ماندگار در ذهن دانشآموزان تثبیت شود.این روش نمونهای از آموزش خلاق در درس فارسی است که یادگیری را به تجربهای لذتبخش تبدیل میکند.
فعالیت املا و تقویت تمرکز با روش بازی مافیا
با توجه به علاقهی دانشآموزان به بازی مافیا، از این روش برای افزایش تمرکز و تقویت مهارت املا استفاده شد.در این فعالیت، ۱۰ کلمه روی تخته کلاس نوشته شد و به دانشآموزان ۱۰ ثانیه فرصت داده شد تا کلمات را با دقت مشاهده و در ذهن خود ثبت کنند.پس از پایان زمان، تخته پاک شد و از دانشآموزان خواسته شد کلمات را از روی حافظه در دفتر خود بنویسند.اجرای این فعالیت باعث شد:تمرکز و دقت دیداری دانشآموزان تقویت شود،حافظهی کوتاهمدت آنها فعال گردد،یادگیری املا بهصورت شاد و متفاوت انجام شود،اضطراب املا کاهش یافته و مشارکت دانشآموزان افزایش یابد.این فعالیت نمونهای از آموزش خلاق است که با بهرهگیری از بازیهای مورد علاقهی دانشآموزان، یادگیری را مؤثر و ماندگار میکند.
فعالیت روخوانی با لهجه محلی (درس فارسی: دوستان همدل)
در راستای تقویت هویت فرهنگی، احترام به تفاوتها و افزایش اعتمادبهنفس دانشآموزان، در درس فارسی «دوستان همدل» فعالیتی خلاقانه اجرا شد.در این فعالیت از دانشآموزان خواسته شد هرکدام متن درس را با لهجهی محلی خود روخوانی کنند.اجرای این فعالیت باعث شد: دانشآموزان به زبان و فرهنگ بومی خود افتخار کنند،مهارت روخوانی و بیان شفاهی تقویت شود،فضای صمیمی و همدلانه در کلاس شکل بگیرد،مفهوم همدلی و احترام به تفاوتهای فردی بهصورت عملی تجربه شود.این فعالیت ضمن ایجاد نشاط در کلاس، یادگیری درس را معنادار و ماندگار کرد و نقش مؤثری در رشد اجتماعی و شخصیتی دانشآموزان داشت.
فعالیت آموزشی ایفای نقش (درس هدیههای آسمانی)
بهمنظور یادگیری عمیقتر و ماندگارتر مفاهیم درس هدیههای آسمانی، از روش ایفای نقش در کلاس استفاده شد.در این فعالیت، دانشآموزان با اجرای نقشهای مرتبط با محتوای درس، مفاهیم اخلاقی و دینی را بهصورت عملی و ملموس تجربه کردند.اجرای ایفای نقش موجب شد:دانشآموزان مفاهیم درس را بهتر درک و به خاطر بسپارند،مشارکت فعال و اعتمادبهنفس آنها افزایش یابد،مفاهیم ارزشی از حالت گفتاری خارج شده و کاربردی شود وفضای کلاس شاد، پویا و اثرگذار گردد.این روش نمونهای از آموزش فعال است که نقش مهمی در درونیسازی مفاهیم تربیتی و بهتریادگرفتن دانشآموزان دارد.
پرسش درس به روش بازی جرأت–حقیقت
بهمنظور ایجاد تنوع در ارزشیابی کلاسی و افزایش مشارکت دانشآموزان، گاهی از روش بازی جرأت–حقیقت برای پرسش درس استفاده میشود.در این فعالیت، هر دانشآموز سه سؤال از محتوای درس طراحی و روی برگه مینویسد. سپس دانشآموزان بهصورت دایرهای دور هم مینشینند و بطری در وسط قرار داده میشود.با چرخاندن بطری، هرکس که سر بطری به سمت او قرار گیرد، به انتخاب خود یکی از سؤالها را برداشته و پاسخ میدهد.اجرای این بازی باعث میشود:دانشآموزان در فرآیند یادگیری و ارزشیابی نقش فعال داشته باشند،اضطراب پرسش درس کاهش یابد،تفکر، دقت و یادآوری مطالب تقویت شود،فضای کلاس شاد، صمیمی و پویا گردد.این روش نمونهای از ارزشیابی خلاق است که یادگیری را لذتبخش و ماندگار میکند.
فعالیت آموزشی آموزش رایانه با کاردستی
بهمنظور یادگیری بهتر و ماندگارتر مفاهیم درس رایانه، فعالیتی خلاقانه با استفاده از کارتن در کلاس اجرا شد.در این فعالیت، از دانشآموزان خواسته شد با استفاده از کارتن و وسایل ساده، رایانه، موس و سایر اجزای رایانه را بهصورت کاردستی بسازند.پس از ساخت کاردستیها، هر دانشآموز یا گروه، اجزای ساختهشده را معرفی کرده و توضیح مربوط به هر بخش را ارائه داد.اجرای این فعالیت باعث شد:دانشآموزان با اجزای رایانه بهصورت عینی و ملموس آشنا شوند، یادگیری از حالت صرفاً تئوری خارج شود،خلاقیت و مهارت دستورزی دانشآموزان تقویت گردد و مشارکت فعال و اعتمادبهنفس آنها افزایش یابد.این فعالیت نمونهای از آموزش فعال است که یادگیری مفاهیم فناوری را ساده، جذاب و ماندگار میکند.
فعالیت نمایشی درس هفتخان رستم
بهمنظور یادگیری عمیقتر و ماندگارتر درس هفتخان رستم، مفاهیم این درس بهصورت نمایش و بازی نمایشی در کلاس اجرا شد.در این فعالیت، دانشآموزان با ایفای نقش شخصیتهای داستان و اجرای هر یک از هفت خان، روند داستان را بهصورت عملی و ملموس تجربه کردند.اجرای این نمایش باعث شد:دانشآموزان ترتیب و محتوای هفتخان را بهتر درک و حفظ کنند، مهارت بیان، اعتمادبهنفس و کار گروهی تقویت شود،درس از حالت خشک و صرفاً متنی خارج شده و جذاب و ماندگار گردد و علاقهمندی دانشآموزان به درس فارسی افزایش یابد.این فعالیت نمونهای موفق از آموزش خلاق است که یادگیری ادبیات را به تجربهای شاد و اثرگذار تبدیل میکند.
فعالیت هنری: ساخت پرنده در حال پرواز
در زنگ هنر، بهمنظور پرورش خلاقیت، مهارتهای دستورزی و آشنایی با فرم و حرکت، دانشآموزان فعالیتی عملی انجام دادند.در این فعالیت، هر دانشآموز پرندهای با بالهای باز ساخت که به نظر میرسید در حال پرواز است.اجرای این فعالیت باعث شد دانشآموزان با ترکیب رنگها، شکلها و فرمها تجربه عملی داشته باشند،خلاقیت و تصور ذهنی آنها پرورش یابد ، مهارت دستورزی و دقت افزایش یابد و حس زیباییشناسی و علاقه به هنر در دانشآموزان تقویت شود.این فعالیت نمونهای از آموزش فعال و خلاق است که یادگیری هنر را جذاب، تعاملی و ماندگار میکند.
فعالیت حل مسئله کسرها با وسایل عینی
بهمنظور تثبیت و تعمیق یادگیری فصل کسرها و تبدیل مفاهیم ریاضی به یادگیری عملی و ملموس، از دانشآموزان خواسته شد هر گروه مقداری حبوبات همراه بیاورند.در این فعالیت، دانشآموزان با استفاده از حبوبات، مسئلههای کسر را بهصورت عینی و قابل مشاهده حل کردند و پاسخها را روی تخته یا دفتر ثبت نمودند.اجرای این فعالیت باعث شد:مفاهیم کسرها از حالت انتزاعی خارج شده و عینی و قابل لمس شود،دقت، تمرکز و مشارکت فعال دانشآموزان افزایش یابد ، مهارت حل مسئله و کاربرد ریاضی در زندگی واقعی تقویت شود و یادگیری به شکلی شاد و ماندگار در ذهن دانشآموزان تثبیت گردد.این روش نمونهای موفق از آموزش فعال و خلاق است که یادگیری ریاضی را لذتبخش و عملی میکند.
فعالیت درس هدیه: پیادهروی اربعین و تصویرسازی
در راستای تدریس درس هدیههای آسمانی – پیادهروی اربعین و برای تثبیت یادگیری مفاهیم درس به شیوه عملی و خلاقانه، فعالیتی به این شکل اجرا شد: دانشآموزان در مدرسه یک پیادهروی کوتاه انجام دادند تا تجربهی حس حرکت، مشارکت و همدلی را از نزدیک لمس کنند.پس از پیادهروی، دانشآموزان این تجربه را به تصویر کشیدند و احساسات و برداشتهای خود را در قالب نقاشی بیان کردند.اجرای این فعالیت باعث شد:دانشآموزان مفاهیم درس را به صورت عملی و ملموس درک کنند،حس همدلی، مشارکت و تجربه اجتماعی تقویت شود،خلاقیت و بیان هنری دانشآموزان پرورش یابد ویادگیری درس ماندگار و لذتبخش گردد.این فعالیت نمونهای از آموزش خلاق است که تجربه واقعی و تصویرسازی را در فرآیند یادگیری ترکیب میکند.
واکنش دانش آموزان به آموزش های خلاق
دریا:واکنش اولیه دانشآموزان به این روشها چه بود؟ آیا مقاومت یا بیتفاوتی هم وجود داشت؟
در ابتدای اجرای این روش، مانند هر شیوهی جدیدی، برخی دانشآموزان کمی احتیاط یا تردید داشتند و منتظر بودند ببینند روند کلاس چگونه پیش میرود؛ اما مقاومت جدی یا بیتفاوتی مشاهده نشد. خیلی زود با درگیر شدن در بازی، فضای کلاس شاد و پویا شد و حتی دانشآموزانی که معمولاً مشارکت کمتری داشتند، با اشتیاق وارد فعالیت شدند. این روش باعث افزایش تمرکز، مشارکت فعال و اعتمادبهنفس دانشآموزان شد و واکنش کلی آنها بسیار مثبت بود؛ بهطوری که یادگیری مفاهیم جمع و تفریق کسرها برایشان سادهتر و لذتبخشتر شد.
یادگیری عمیق تر مفاهیم درسی
دریا:این خلاقیتها چه تغییری در میزان یادگیری، مشارکت و انگیزه دانشآموزان ایجاد کرده است؟
به کارگیری روشهای خلاق و بازیمحور تأثیر بسیار مثبتی بر میزان یادگیری و انگیزه دانشآموزان دارد. وقتی دانشآموز بهصورت فعال در فرایند یادگیری مشارکت میکند، مفاهیم درسی را عمیقتر درک کرده و بهتر به خاطر میسپارد. این خلاقیتها باعث میشود فضای کلاس از حالت یکنواخت و اضطرابآور خارج شود و درس به تجربهای جذاب و لذتبخش تبدیل گردد. همچنین، افزایش تحرک، رقابت سالم و مشارکت گروهی، انگیزه دانشآموزان را بالا میبرد و حتی دانشآموزانی که معمولاً اعتمادبهنفس یا علاقه کمتری دارند، با اشتیاق بیشتری در فعالیتها شرکت میکنند. در نتیجه، هم کیفیت یادگیری ارتقا مییابد و هم نگرش دانشآموزان نسبت به درس، بهویژه ریاضی، مثبتتر میشود.
دریا:آیا از ابزارهای هنری، بازی، نمایش، داستانپردازی یا فناوری در تدریس استفاده میکنید؟ کدامیک بیشترین اثر را داشته است؟
بله .در درسهای مطالعات اجتماعی و هدیههای آسمانی از روش نمایش و ایفای نقش استفاده میکنم، زیرا این دروس مفاهیم تربیتی، اجتماعی و ارزشی دارند و نمایش به درک عمیقتر آنها کمک میکند. وقتی دانشآموزان در قالب نقشها قرار میگیرند، مفاهیم را فقط نمیشنوند، بلکه آنها را تجربه میکنند. این روش باعث افزایش مشارکت، تقویت مهارتهای ارتباطی، جرئتمندی و مسئولیتپذیری دانشآموزان میشود و مفاهیمی مانند همدلی، احترام، همکاری و ارزشهای اخلاقی بهصورت ملموس در ذهن آنها شکل میگیرد. همچنین نمایش فضای کلاس را پویا و شاد میکند و یادگیری را ماندگارتر میسازد، بهطوریکه دانشآموزان پس از اجرا، مفاهیم درس را بهتر درک کرده و در رفتارهای روزمره خود به کار میبرند.
رضایت خانواده ها از افزایش انگیزه آموزشی فرزندان شان
دریا: خانوادهها چه نگاهی به شیوه تدریس متفاوت شما دارند؟ حمایت میکنند یا نگران خروج از چارچوبهای سنتیاند؟
نگاه خانوادهها نسبت به روشهای آموزشی من در مجموع مثبت و حمایتی است. در ابتدا ممکن است برای برخی از والدین این روشها جدید یا متفاوت با شیوههای سنتی باشد، اما با مشاهدهی افزایش علاقه فرزندانشان به درس، بهبود یادگیری و مشارکت فعال آنها در کلاس، نگرششان تغییر میکند. بسیاری از خانوادهها بازخورد میدهند که فرزندشان با انگیزه بیشتری دربارهی درسها صحبت میکند و مطالب را بهتر به خاطر میسپارد. همین نتایج باعث شده است خانوادهها نهتنها از این شیوهها حمایت کنند، بلکه در مواردی همکاری بیشتری نیز با مدرسه داشته باشند. بهطور کلی، ارتباط مؤثر با والدین و شفافسازی اهداف آموزشی نقش مهمی در جلب اعتماد و همراهی آنها داشته است.
دریا:آیا سیستم آموزشی و مدیر مدرسه از این روشها حمایت کردهاند یا با محدودیتهایی مواجه بودهاید؟
در مورد سیستم آموزشی و مدیریت مدرسه، در اکثر مواقع حمایتهای لازم فراهم شده و تشویق به استفاده از روشهای نوآورانه وجود داشته است. با این حال، گاهی محدودیتهایی مانند زمان محدود کلاس یا فشار بر پوشش برنامه درسی وجود دارد که نیازمند خلاقیت و برنامهریزی دقیق معلم برای اجرای کامل روشها است. با این وجود، تجربه نشان داده است که با ارائه نتایج ملموس در یادگیری و انگیزه دانشآموزان، مدیریت و همکاران نیز بهتدریج از روشهای خلاق استقبال میکنند.
خلاقیت ها بدونهزینه مالی
دریا: آیا این خلاقیتها نیازمند هزینه و امکانات خاصی است یا بیشتر به نگاه و جسارت معلم برمیگردد؟
خلاقیت در آموزش بیشتر به جسارت، خلاقیت و مهارت معلم برمیگردد تا هزینههای مالی. بسیاری از روشهای خلاقانه، مانند بازی، نمایش، نقشآفرینی، فعالیتهای گروهی یا استفاده از وسایل سادهی موجود در کلاس، نیاز به بودجه خاصی ندارند و با برنامهریزی و ابتکار معلم قابل اجرا هستند. البته در برخی موارد امکانات و ابزارهای بیشتر میتوانند تجربه را غنیتر کنند، اما اصل موفقیت در این روشها به شجاعت معلم برای آزمایش روشهای نو، ایجاد فضایی امن و مشارکتی و استفاده هوشمندانه از منابع موجود بازمیگردد. به عبارت دیگر، خلاقیت در آموزش نه وابسته به هزینه است و نه محدود به ابزار؛ بلکه محصول تلاش، تفکر و جسارت معلم است.
افزایش ارتباط معلم و دانش آموزان
دریا:نقش عشق و ارتباط عاطفی با دانشآموزان را در موفقیت آموزشی چقدر مهم میدانید؟
عشق و ارتباط معلم با دانشآموزان یکی از مهمترین عوامل موفقیت در آموزش است. وقتی دانشآموز احساس کند که معلم او را میفهمد، به او احترام میگذارد و برای یادگیری او اهمیت قائل است، انگیزه و اعتمادبهنفس او افزایش مییابد. این رابطه صمیمانه و محترمانه باعث میشود دانشآموز با اشتیاق بیشتری در کلاس مشارکت کند، پرسشگری و تجربهگرایی را تجربه کند و مفاهیم را عمیقتر درک کند. تجربه من نشان داده است که هیچ روش خلاقانه یا ابزار آموزشیای نمیتواند جای ارتباط انسانی، حمایت و علاقه واقعی معلم را بگیرد؛ عشق و توجه معلم به دانشآموز، پایه و محور هر آموزش مؤثر و ماندگار است.
افزایش و پرورش توانمندی های دانش آموزان
دریا: به نظر شما آموزش خلاقانه چه تأثیری بر آینده اجتماعی و شخصیتی دانشآموزان دارد؟
آموزش خلاق فراتر از یادگیری محتوای درسی، تأثیر عمیقی بر شکلگیری شخصیت و آینده اجتماعی دانشآموز دارد. وقتی دانشآموز با روشهای فعال، بازی، نمایش و پروژههای گروهی درگیر میشود، مهارتهایی مانند تفکر انتقادی، حل مسئله، همکاری، مسئولیتپذیری و اعتمادبهنفس در او پرورش مییابد. این مهارتها پایه و اساس موفقیت در زندگی اجتماعی، تحصیلی و حرفهای آینده او هستند.همچنین، آموزش خلاق باعث میشود دانشآموز توانایی مواجهه با چالشها، خلاقیت در تصمیمگیری و برقراری ارتباط مؤثر با دیگران را یاد بگیرد. تجربه نشان داده است که دانشآموزانی که در محیطهای خلاق رشد میکنند، علاوه بر یادگیری بهتر دروس، توانمندیهای شخصیتی و اجتماعی قویتری دارند و میتوانند شهروندانی فعال، مسئول و مبتکر باشند.
معلم موفق
دریا:در یک جمله، «معلم موفق» از نگاه شما چه کسی است
از نگاه من، معلم موفق کسی است که با علاقه، خلاقیت و صمیمیت، یادگیری را برای دانشآموزان لذتبخش و ماندگار میکند و همزمان با ایجاد اعتماد، احترام و انگیزه، مهارتهای فکری، اخلاقی و اجتماعی آنها را پرورش میدهد.
ثبت دیدگاه