دریا نیوز







بررسی اثر تاریخی تالار در بخش غربی بندرکنگ

، 09:58   /   کد خبر: 36066   /   تعداد بازدید: 52


دریانیوز: بندرکنگ از بنادر باستانی و تاریخی ایران است که دارای آثار تاریخی زیادی می باشد. بخش غربی بندرکنگ دارای محوطه بزرگ تاریخی است که آثار و بناهای تاریخی در آن هویدا می‌باشد.خوشبختانه در بخش غربی بندرکنگ و به ویژه در سایت موزه برکه های خاورمیانه، کنار مسجد دو طبقه و نزدیک قبرستان قدیمی ساخت و‌سازهای جدید صورت نگرفته است. تنها بر روی شهر باستانی بندرکنگ، پارک ساخته شده است. در مجموع بخش غربی بندرکنگ شهر باستانی و تاریخی کنگ می باشد و بیشتر باغات بندرکنگ نیز در این محوطه قرار دارند. در بخش جنوب غرب بندرکنگ تالار شکیل و بزرگی با ستون های سترگ قرار دارد که نگاه هر گردشگر و بیننده ای را به سوی خود جلب می نماید. در اثر بارندگی و در بستر زمان قسمت های زیادی از تالار خراب شده است. این تالار بزرگ به احتمال زیادیادآور دوران صفویه و شاه عباس می باشد. اما چون بندرکنگ از پایان دوره شاه عباس اول و به ویژه در دوره شاه سلیمان صفوی شاهد نمایندگی های تجاری پرتغالی ها، هلندی ها، هندی و سایر ملل بوده است. برخی از تجارتخانه ها و غیره را در بندرکنگ ایجاد نموده اند. علاوه بر خارجی ها، دولت ایران نیز بناهای تجاری و کاروانسراهای زیادی ایجاد نموده است. در دوره شاه عباس اول صفوی در بیشتر مناطق کشور کاروانسراهای عباسی شکل گرفت و سبک بنای آن ها نیز باتوجه به در نظر داشتن اقلیم هر منطقه، شباهت هایی هم با یکدیگر دارند. ایجاد پل‌های بزرگی نظیر پل لاتیدان، ایجاد کاروانسراها در بیشتر مناطق خلیج‌فارس، ایجاد راه های تاریخی میان بر و غیره در دوره شاه عباس اول صفوی صورت گرفته است. فرضیه غالب این است که با آمدن پرتغالی ها در بندرکنگ این بندر آباد گردیده و مسیر توسعه را طی نموده است. اما پرتغالی ها بعد از دوره شاه عباس اول صفوی و با توجه به قرارداد منعقد شده بین دولت ایران و دولت پرتغال در دوره شاه سلیمان صفوی که سکه های آن نیز در بندرکنگ موجود است، اقدام به ایجاد تجارتخانه نمودند.

اما تالار عباسی مربوط به دوره شاه عباس اول صفوی است و این امر به خوبی نشان می دهد که پس از تسخیر لار و از بین رفتن پادشاهی محلی در این شهر باستانی و تاریخی، سیستم تجاری صفویه به بنادر ایران نیز توسعه بیشتری پیدا نمود و راه های کاروان رو تجاری بندرکنگ، بستک، لار و اصفهان از مسیر راه خور جناح و پیچ گوچی و راه کوهین، لمزان، کنچی به لار دایر گردیده و رونق پیدا کرد.بندرکنگ که از دوران باستان و اوایل دوران اسلامی مورد توجه بوده است، در دوره سلجوقیان و در ادامه آن در دوره صفویه مورد توجه بیشتر قرار گرفت. تالار و کاروانسرای عباسی یک سکونتگاه، تجارتخانه و کاروانسرایی بود که در ابتدای مسیر تجاری از بندرکنگ به سایر راه‌های عنوان شده قرار می گرفت و این تالار که در اطراف آن درختان نخل هم برای زیبندگی آن و هم استفاده کاروانیان کاشته شده بود، وسعت زیادی داشت و تعدادی ساختمان های اقماری نیز اطراف آن بودند که مورد استفاده کاروان ها قرار می گرفته است. زیبندگی سقف باقی مانده از آن نگاه هر بیننده ای را به خود جلب می نماید. رواق و ورودی آن در نوع خود جالب توجه است و استقامت بنا به گونه‌ای بوده است که علیرغم بارندگی های فراوان و بی حفاظ بودن آن هنوز هم بخشی از آن پابرجا مانده است. طاق اصلی بنا رو به جنوب و خلیج فارس می باشد. در بنای آن از سنگ و ساروج استفاده شده است. قطر دیوارهای آن بسیار زیاد بوده و گاها بیش از یک متر می‌رسد. فاصله آن تا دریا نیز کم می باشد و در جایی قرار گرفته است که برکه های زیادی در اطراف آن وجود دارد. از نظر معماری هم به گونه ای ساخته شده است که دارای ساباط بوده و کوران هوا در آن شکل می گرفته است. جهت ساختمان با توجه به اقلیم دریا شمال به جنوب بوده و پنجره‌های زیادی در مسیر شمال به جنوب در ساختمان تعبیه شده است.

در سال های اخیر با توجه به بارندگی های زیادی که صورت گرفته است، بخش مهمی از بنا تخریب گردیده است، اما ابهت آن هم چنان پابرجا می باشد.معماری بنا در نوع خود منحصر به فرد است و به‌گونه ای این بنا ساخته شده است که گچ‌بری‌ها و طاق های داخل بنا، نگاه هر گردشگر و بیننده ای را به خود جلب می نماید. در حال حاضر چون در بخش متروکه و باغات قدیمی شهر قرار گرفته است، بازدید کنندگان بسیار اندکی دارد و هنوز کاوش و آوار برداری در اطراف آن صورت نگرفته است. سنگ های به کار گرفته شده در این تالار از سنگ های بزرگ سفید تراشیده شده استفاده گردیده است. سنگ ها به گونه ای در معماری بنا به کار گرفته شده اند که حتی بدون ملاط هم قدرت ایستادگی و عدم تخریب دارد. بنا گنبدی شکل می باشد و حتی علیرغم تخریب بخشی از آن، هنوز هم جذابیت خاصی برای گردشگران و به ویژه گردشگران فرهنگی دارد. این بنای تاریخی به خوبی به گردشگران شناسانده نشده است و هر ساله که گردشگران به بندرکنگ سفر می کنند، به ندرت گردشگرانی از این بنا دیدن می نماید. نگارنده به کرات از این بنا دیدن نموده و محیط پیرامون آن را که باغات نخل با سیستم آبیاری قدیم می باشد، مورد واکاوی قرار داده است. این بنا در صورت مرمت می تواند یکی از آثار گردشگرپذیر بندرکنگ شده و با فضاسازی که اطراف آن شکل می گیرد، جذابیت خاصی برای گردشگران داشته باشد. در صورت کاوش در آن می توان به یافته های بیشتری در زمینه تاریخ و معماری بندرکنگ دسترسی پیدا کرد. برنامه مدونی در دستور کار شورای اسلامی و شهرداری بندرکنگ قرار دارد تا با همکاری و همیاری سازمان میراث فرهنگی کشور این بنای تاریخی مورد کاوش قرار گرفته و مرمت در آن صورت گیرد. در صورت کاوش و مرمت این تالار تاریخی، گوشه دیگری از آثار تاریخی ارزشمند خلیج فارس و بندرکنگ به گردشگران و مردم ایران و جهان شناسانده می شود. 

 

محمد حسن نیا/ دریا