دریا نیوز







چطور از شر پرخاشگري هاي نوجوان مان رها شويم؟

دریانیوز: اکثر والدين با ناراحتي عنوان مي‌کنند: فرزندشان که تا چندي قبل بسيار آرام و مطيع گفته‌هاي آنان بوده؛ اما الآن نمي‌توانند با او حتي کمترين گفتگو را داشته باشند، چون او به‌سرعت عصباني مي‌شود و گفتگو را به دعوا مي‌کشاند

، 09:05   /   کد خبر: 35531   /   تعداد بازدید: 340


قسمت سيزدهم

   دریانیوز: تا امروز والدين زيادي به من مراجعه کرده و از رفتار پرخاشگرانه نوجوانشان شکايت مي کنند و به دنبال راهي براي رهايي از اين وضعيت هستند.

اکثر والدين با ناراحتي عنوان مي‌کنند: فرزندشان که تا چندي قبل بسيار آرام و مطيع گفته‌هاي آنان بوده؛ اما الآن نمي‌توانند با او حتي کمترين گفتگو را داشته باشند، چون او به‌سرعت عصباني مي‌شود و گفتگو را به دعوا مي‌کشاند.

 

       فاطمه آسا، کارشناس ارشد مشاور خانواده و کودک

خشم چيست؟

   اکثر ما بر اين باوريم که اگر شخصي با مشکلي مواجه شود، مثلاً در کاري شکست بخورد و يا عزيزي را خداي‌ناکرده از دست بدهد و غمگين باشد، ناراحتي اين فرد کاملاً طبيعي است. ولي اگر زماني همين شخص عصباني شود و پرخاشگري کند همه او را سرزنش مي‌کنند و فکر مي‌کنند که نبايد خشمگين باشد!اما حقيقت اين است که خشم نيز مانند غم، شادي و يا ترس احساسي است که در ما وجود دارد و وجود آن براي ما بسيار ضروري است.خشم يکي از احساساتي است که در هنگام دفاع از حق خود به آن نياز داريم اما ازآنجايي‌که خشم انرژي زيادي با خود دارد و تخليه آن به شکل نامناسب مي‌تواند براي خودمان و بقيه خطرناک باشد. بنابراين بهترين کار اين است که ما خشم را بشناسيم و بدانيم علائم آن چيست؟

تفاوت خشم با پرخاشگري

خشم يک احساس دروني است و زماني به پرخاشگري تبديل مي‌شود که اين خشم را در رفتارمان ابراز کنيم. همه ما دچار احساس خشم مي‌شويم ولي مهم اين است که اين هيجان را به شکل پرخاشگري بروز مي‌دهيم يا آن را با يک رفتار بالغانه جايگزين مي‌کنيم؟در هنگام خشم واکنش افراد با توجه به ميزان خشم و محيطي که در آن قرار دارند متفاوت است اما در بيشتر افراد اين علائم ديده مي‌شود:تنفس سريع، بالا رفتن ضربان قلب، گشادشدن مردمک چشم، تغيير رنگ چهره، بالا رفتن دماي بدن، تعريق در دست‌ها که معمولاً دست‌ها مشت مي‌شوند.و بالا رفتن تن صدا. پرخاشگري در نوجوانان معمولاً به شکل فرياد زدن، تهاجمي بودن ديده مي‌شود و امکان درگيري و کتک‌کاري در هنگام عصبانيت در آن‌ها بالاست.

چرا نوجوان ما پرخاشگري ميکند؟

   خشم در تمام طول زندگي انسان وجود دارد اما در نوجواني به دليل ترشح هورمون‌هاي جنسي در بدن، ميزان خشم به شکل قابل‌توجهي افزايش پيدا مي‌کند و به همين دليل است که بسياري از روانشناسان از دوران نوجواني به‌عنوان بحراني در زندگي ياد مي‌کنند و اين دوره را دوره‌ي سرکشي و طغيان مي‌نامند. اما علت پرخاشگري نوجوان فقط به دليل بلوغ و نوجواني آن‌ها و ترشح هورمون‌ها نبوده بلکه بيشتر به دليل عدم توانايي والدين در ارتباط با نوجوان است. به زبان ساده‌تر هر چه شما بيشتر درگير پرخاشگري نوجوانتان باشيد بيشتر بايد رفتارهاي خود را اصلاح کنيد تا پرخاشگري نوجوانتان کمتر شود؛ اما اين‌يک مهارت است که بايد به‌خوبي فراگيريد و به‌هيچ‌وجه به اين معني نيست که تسليم خواسته‌هاي غيرمنطقي نوجوان شويد. اگر والدين عادت داشته باشند که فرزند خود را امرونهي کنند با ورود به دوره نوجواني با چالش‌هاي زيادي روبرو مي‌شوند. نوجوان بر اين باور است که بالغ شده و خود به همه امور واقف است همچنين ديگر نيازي نيست به او بگويند چه‌کار کند، اما والدين انتظار دارند که نوجوان همچون سابق به حرف آنان گوش دهد و اين باعث بروز اولين اختلافات بين والدين و نوجوان و اولين پرخاشگري‌ نوجوان مي‌شود.در ادامه مهم‌ترين عواملي که باعث پرخاشگري در نوجوان مي‌شود را باهم مرور مي‌کنيم:تجاوز به حقوق نوجوان و ناديده گرفتن مالکيت او،بي‌خبر به سراغ کيف نوجوان رفتن و سرکشي کردن، چک کردن گوشي موبايل، گوش دادن يواشکي به مکالمات تلفني و… کارگاه بازي‌هايي هستند که بعضي از ما والدين انجام مي‌دهيم باهدفي کاملاً خيرخواهانه و حفظ کودک از آسيب‌ها اما اين کارها باعث مي‌شود بذر نفرت در وجود نوجوان کاشته شود.

خشونت کلامي و توهين به نوجوان

   شايد به‌صورت ناخودآگاه و از روي عصبانيت الفاظ توهين‌آميزي را نسبت به نوجوان بکار ببريم اما تأثير زيادي در بروز خشم در نوجوان خواهد شد. جملات منفي مثل «تو بدرد هيچي نمي‌خوري » «واقعاً متأسفم براي اين شخصيتت» و الفاظ نامناسبي که گاهي ممکن است استفاده شود نتيجه‌اي جز پرخاشگري نوجوان به همراه نخواهد داشت.

تنبيه و حمله فيزيکي به نوجوان

متأسفانه در بسياري موارد ممکن است والدين از سرکش بودن وبي احترامي نوجوان کلافه و عصبي شده و کنترل خود را از دست بدهند و تنبيه بدني اتفاق بيفتد خشم زيادي که نوجوان در اين اتفاق تجربه مي‌کند اثرات منفي مخربي در زندگي‌اش به‌جا مي‌گذارد.

بازداشتن نوجوان از انجام علايقش

   بعضي کارهايي که دل‌خوشي‌هاي کوچک کم‌ضرر براي نوجوان است را از او نگيريد مثل علاقه به گوش دادن موسيقي، انجام بازي‌هاي کامپيوتري، ارتباط با گروه دوستان و… . خيلي از والدين به ديدن نوجوان با هندزفري هم حساسيت دارند و عصبي مي‌شوند و دعوا را شروع مي‌کنند.تحت‌فشار گذاشتن نوجوان و اصرار به انجام کاري که دوست ندارد.تفاوت نسل‌ها و اختلاف سن خود را با فرزندتان فراموش نکنيد قطعاً علايق او با علايق ما متفاوت است که اگر غيرازاين باشد جاي تعجب دارد. هر چه تنش و استرس بيشتري به نوجوان وارد کنيد ممکن است او اين احساس را به شکل پرخاشگري و مشاجره تخليه کند.

والدين در زمان پرخاشگري نوجوان چه بايد بکنند؟

در مقابل فريادهاي نوجوان شما نبايد دادوفرياد کنيد. در صورت شروع دعواي کلامي با نوجوان ممکن است خط قرمزها شکسته شود و الفاظ توهين‌آميز يا خشن استفاده شود که رابطه شما و فرزندتان را در آينده دچار مشکل کند.پس تا آنجا که مي‌توانيد از مشاجره کردن با نوجوان بپرهيزيد و در هنگام خشم او سعي کنيد خونسردي خود را حفظ کنيد.قهر کردن با نوجوان نيز يکي از مواردي است که تأثير مثبتي بر روابط شما با نوجوانتان نخواهد داشت و در نوجوان احساس طردشدگي به وجود مي‌آورد.عده‌اي از والدين نيز در هنگام پرخاشگري نوجوان او را به حال خود مي‌گذارند کاري به کارش ندارند اين رها شدن حسي را به کودک منتقل مي‌کند که انگار کسي براي او ارزشي قائل نيست و يا اينکه ديگرکسي دوستش ندارد.همچنين بايد توجه کنيد که در زمان پرخاشگري نوجوان به‌هيچ‌وجه او را نصيحت نکنيد. به نوجوان فرصت دهيد در مورد خشم و عصبانيتش با شما صحبت کند و تخليه شود. در هنگام خشم از نوجوان بازخواست نکنيد اجازه دهيد آرام شود بعد در مورد رفتارهايش صحبت کنيد اينکه همه ما خشمگين مي‌شويم اما هر نوع رفتاري را نمي‌توانيم که در هنگام عصبانيت نشان دهيم.مواظب انتقادهاي خود از نوجوان باشيد نوجوان به تائيد و همدلي شما نياز دارد همچنين او در اين دوره روحيه بسيار حساسي دارد و به‌سرعت از شما دلگير و ناراحت مي‌شود.

مراحل مديريت خشم نوجوان

به نوجوان کمک کنيد تا کليدهاي خشمش را بشناسد. کليدها همان حرف‌ها و رفتارهايي است که او را خشمگين مي‌کند. نوجوان بايد آن‌ها را شناخته و وقتي در موقعيت مواجه با آن‌ها قرار گرفت آماده آرام ماندن باشد.مثلاً نوجوان شما زماني که در مهماني خانوادگي دايي به او گير مي‌دهد که «چرا ديگر در جمع فاميل کمتر حضور داري» و اين موضوع او را عصبي و خشمگين مي‌کند در زمان حضور دايي خود آماده شنيدن اين مسائل باشد و سعي در آرام ماندن داشته باشد.

نوجوان علائم خشمش را بشناسد

و با شروع اولين علائم بتواند خود را آرام کند و خشم را مديريت نمايد. مثلاً نوجوان شما با شروع خشم ضربان قلبش تند مي‌زند و احساس گرما مي‌کند با شروع اين علائم بداند که بايد خود را آرام نگه دارد.

نوجوان مراحل آرامسازي و ريلکسيشن را بياموزد

   تا در هنگام بروز خشم بتواند از آن استفاده و خود را آرام نگه دارد. آرام‌سازي کمک زيادي مي‌کند تا نوجوان بتواند خشم خود را در مسير درستي هدايت کند.

مهارت حل مسائل را به نوجوان آموزش دهيد

تا نوجوان در هنگام بروز مشکلات به‌جاي ابراز خشم بتواند بهترين تصميم را بگيرد و عمل کند. بيان احساسات منفي و يا نوشتن آن به نوجوان در آرامش بعد از خشم کمک مي‌کند.

به استقلال نوجوانتان احترام بگذاريد

احترام به نوجوان و به رسميت شناختن او به‌عنوان يک فرد بالغ مي‌تواند کمک بسياري به ارتباط بهتر شما با نوجوانتان بکند.هيچ‌چيزي براي نوجوان مهم‌تر از اين نيست که حس کند شما به استقلال او احترام مي‌گذاريد.

علی زارعی/ دریا

آدرس سايت مشاور کودک:www.moshaverkodak. Com

 

لینک قسمت اول:

http://www.daryanews.ir/news.php?id=35475

لینک قسمت دوم:

http://www.daryanews.ir/news.php?id=35484

لینک قسمت سوم:

http://www.daryanews.ir/news.php?id=35491

لینک قسمت چهارم:

http://www.daryanews.ir/news.php?id=35497

لینک قسمت پنجم:

http://www.daryanews.ir/news.php?id=35500

لینک قسمت ششم:

http://www.daryanews.ir/news.php?id=35503

لینک قسمت هفتم:

http://www.daryanews.ir/news.php?id=35505

لینک قسمت هشتم:

http://www.daryanews.ir/news.php?id=35515

لینک قسمت نهم:

http://www.daryanews.ir/news.php?id=35517

لینک قسمت دهم:

http://www.daryanews.ir/news.php?id=35521

لینک قسمت یازدهم:

http://www.daryanews.ir/news.php?id=35524

لینک قسمت دوازدهم:

http://www.daryanews.ir/news.php?id=35531